benvegnus Noeles.net - Informazion ladina
Noeles.net
    Vos ne seis nia loghé ite.   [ Loghé ite ]    

Cialan inavò al 2006
scrit ai 31 December 2006 da les 18:30:35 da noeles

Fascia

 

Augures de n bon 2007, Val de Fascia!

Les gran contradizions dl 2006 anter i fascians y i ladins - Truepes stritaries y chestions davertes

A pueces ores dant a la fin de chest ann 2006 pòn dí che per la Val de Fascia él sté n ann de sotissoura, n ann  de contradizions, de contrasc' y truep de auter é vegnù fora plu cler che mai dant. Y samben che dut roda entourn a la chestion ladina via, sibe a livel politich che cultural, y plu inant ence per cie che reverda les chestions ambientales che ne pò nia vegní destachedes dal doman de nosta jent, de nosta mendranza.
 


Dessegur é la majera sperduda steda la mancianza de tegní adum en gaujion dles litazions politiches nazionales pro cheles che i fascians ne à nia sapù ti dé la stima al on. Beppe Detomas che à empaié soura fon l fat de ester sun la lista de coalizion con Prodi che te Fascia ne à nia abiné adum truepes oujes. Dessegur ne lita i fascians nia tradizionalmenter a man ciancia. Perdret àn pu l dert de lité ciun partí che an rata miec, a poura nia. Ma enultima do a chest ("Forza Italia" de Berlusconi) ne fòvel degun projet politich y la Val de Fascia é belavisa resteda zenza degun raprejentant, ti lascian tles mans a "politics folestiers" la raprejentanza de Fascia. Per i ladins n dann bendebot gran y la desmostranza che l tegní adum, l laour per na gauja unitara é gonot paroles mortes, respet a pici enteresc de tacuin che zachei a sapù porté dant a ert. Da moié dessegur él per la Union Autonomista Ladina (Ual), na bota secia che arà zenzauter repercusions pro les litazions dl 2008 canche an se augureia almanco che tedò a na raprejentanza - y dessegur saràl deplù partis te Fascia - sìbel n projet politich che pense ai ladins y nia demé a raprejenté chest o chel enteres. 
Y a poura nia lieda a chest - lieda tl cheder dles contradizions - ence la provocazion porteda dant dal diretour dl Istitut Cultural Ladin dr. Fabio Chiocchetti che se à damané y ti à damané a duta la jent de Fascia sce l laour dl Istitut cultural Ladin dess jí inant, sce al é dret laoré per na gauja unitara, per tegní su n lingaz che podarà demé avei tres na standardisazion n doman. Tedò a chest ence les polemiches per les speises dla gran manifestazion sun l "Carnascer" che aldò de sie aut valour scientifich y cultural ne à endere nia abù chel suzes speré. Stersces les provocazions de Fabio Chiocchetti, ma forta ence la resposta sun l valour y sun l'emportanza dl laour scientifich dl Istitut Cultural Ladin. A la fin dles finedes se lieia dut adum te n moment olá che i ladins de Fascia mess dezide a plen sie davegní, sce ai vuel realmenter tegní su sia cultura y sia identité:  a chesta domanda essenziala ne pòn nia ti sciampé. L 2006 a porté dant realmenter chestes chestions.
Ence la toponomastica nueva de Moena fej strité maioranza y valch esponent dla mendranza. N projet toponomastich aprové dal istitut cultural ladin ne ti scusa nia y sun chest strìten tant che ciamò na outa él rie de rejoné de n ladin scrit ence te na valeda...na plata da desmentié y che va tla direzion de duc contra duc. L consei de Comun de Mazin dezid de porté dant normes per arferé les secondes ciases che te chest Comun te passa trenta agn é vegnudes su desche i foncs, fosc inió desche chilò. Na bela nueva, mueia che ala sie ruveda tert canche truepes secondes ciases é bele vegnudes fates su. La desvalivanza y la nia-acordanza anter n comun y l'auter é dutaorela tl 2006 na realté da vedei duc i dis. L comun de Cianacei y chel de Ciampedel se strita per les variantes a la streda 48 dles Dolomites: do avei troé na acordanza tl passé, sen, souraldut Ciampedel, vuel troé de autres soluzions. Dessegur pò ence chest suzede, ma per conduje a soluzion l problem dl trafich messarà zacan i doi comuns se mete a una o che la provinzia i fajarà mete a una a ries.
Ma al ne é nia demé problems encantourn ... ence de beles robes. A Ciampedel végnel daurì la senta nueva per i atempés y dagnora a Ciampedel végnel metù su na assoziazion nueva che ti sporjarà oportunités de laour a les eles. Tl ciamp dl sport venc l moenat Christian Zorzi tla stafeta aur a les Olimpiades de Turin dl 2006 y la bravia Chiara Costazza se fej semper plu onour enfin a ruvé a la fin de dezember cuinta te n slalom curt. Ma la Val de Fascia é ence ricia de volontariat, de jent che va foradecà per ti sporje na man aiutoula a chi manco fortunés, de preves y de miscionars che se dà ju di per dí. Al nasc de nueves assoziazions musicales, sportives, culturales a testemone de na Val che ne pensa nia demé a sia economia ma che se tol ence dlaorela de arjonje na sozieté mioura, na sozieté olàche al sie reconesciù i valours plu fons y emportanc dl om. Augures de n bon 2007, Val de Fascia!
 
Domenico Volcan

 
Liams emparentés
· Deplú sun l tema Fascia
· Chier te noeles


L articul plu liet te chest tema Fascia:
Publicazions nueves: biografia sun Tita Piaz


Valutazion dl articul
Cumpeida mesana de oujes: 4.6
Oujes: 5


Preibel toledeves dlaorela de valuté chest articul:

ezelent
dret bon
bon
normal
sclet



Empostazions

 Plata da stampé  Plata da stampé

 Ti ortié chest articul a n/a amich/a  Ti ortié chest articul a n/a amich/a


Per l contegnú di comentars é l autour dl medem responsabel

Comentars anonims n'é nia ametus, preibel registredeves denant
News ©
 
  www.noeles.net



Impressum: Plata on-line publicheda da l'Union Scritours Ladins Agacins - Redazion: Bulsan noeles.info@gmail.com


Implatazion: 0.386 seconc